O¶wiêcimska Nagroda Praw Cz³owieka przyznawana jest za zas³ugi dla krzewienia idei i dla obrony praw cz³owieka. Jej ustanowienie ma byæ wyrazem wdziêczno¶ci za rolê, jak± odegra³ Jan Pawe³ II w zmaganiu o prawa cz³owieka w Polsce i na ¶wiecie. Papie¿ wiedzia³ o planach powo³ania nagrody i zgodzi³ siê na nadanie jej swojego imienia.
Uroczysto¶æ wrêczenia nagrody zaplanowano na 16 pa¼dziernika, czyli w dzieñ rocznicy rozpoczêcia pontyfikatu Jana Paw³a II. Pierwszymi laureatami s±: Stefan Wilkanowicz z Krakowa i biskup pomocniczy Pragi Vaclav Maly.
Inicjatorem Nagrody jest O¶wiêcimski Instytut Praw Cz³owieka, za¶ na czele Kuratorium odpowiedzialnego za to przedsiêwziêcie stoi kard. Franciszek Macharski. W sk³ad Kapitu³y, która wy³oni³a pierwszych laureatów wchodz± m.in.: Mary Robinson (by³a prezydent Irlandii, Wysoki Sekretarz ONZ ds. Praw Cz³owieka), W³adys³aw Bartoszewski (by³y szef MSZ RP, Sprawiedliwy w¶ród Narodów ¦wiata), Imre Kertesz (wêgierski pisarz, laureat Nagrody Nobla), Sergiej Kowaliow (obroñca praw cz³owieka), Desmond Tutu (honorowy arcybiskup anglikañski Cape Town, RPA; laureat pokojowej Nagrody Nobla).